تعیین شدن مقدرات در شب قدر

محسن رئیسی

اگر در شب قدر، مقدرات هر شخص تعیین می شود، پس تلاش و اختیار انسان چه می شود؟

در شب قدر، همه افعال اختیاری انسان، اندازه گیری و قالب بندی می شوند و خدای عالِم علت ها را بر اساس نظم موجود در میان اشیای این جهان، برنامه ریزی می کند. این که در شب قدر، امور بندگان، اعم از مرگ و زندگی، ولادت و زیارت و... تقدیر و اندازه گیری می شود، همگی با حفظ علل و شرایط است و «اختیار»، یکی از این علت ها و شرایط است. فعل اختیاری انسان، متعلّق علم خداوند است که در شب قدر، حدود آن مشخص می شود؛ یعنی خداوند می داند که هر چیزی در زمان و مکان خاص، به چه صورت و با توجّه به کدام شرایط و علل، تحقق می یابد و می داند که فلان انسان با اختیار خود، کدام کار را انجام می دهد. این امر، با اختیار منافات ندارد و حتی بر آن تأکید می کند؛ برای مثال، یک معلم کاردان و مجرّب، به خوبی می داند کدام یک از دانش آموزانش، به دلیل تلاش فردی و استعداد لازم، با رتبه بالا قبول می شود و کدام یک به دلیل تلاش یا استعداد کمتر، در حد متوسط نمره می آورد و یا تجدید می شود. علم معلم، از راه دانش او به علت هاست و نفی کننده تلاش دانش آموزان نیست.

بنابراین، در شب قدر، اندازه خاص هر پدیده، بر اساس شرایط موجود و همچنین اختیار و قابلیت انسان به طور روشن، اندازه گیری می شود، و به همین جهت تأکید شده که شب های 19، 21 و 23 ماه مبارک رمضان را به عبادت، دعا و شب زنده داری مشغول باشیم؛ تا این اعمال خیر، زمینه ای شود برای این که بتوانیم فیض الهی را بهتر درک نماییم. اگر عنصر اختیار در میان نبود و هر چه ما می کردیم، در سرنوشت ما تأثیر نداشت، هیچ دلیلی بر این همه تأکید بر شب زنده داری و عبادت نبود.

Image CAPTCHA
کد نمایش داده شده در تصویر روبرو را در کادر بالا وارد نمایید.